Ngân hàng chạy đua huy động vốn

Nhân viên ngân hàng "săn" tiền gửi

Là khách hàng ưu tiên của Vietcombank, chị N.K (ngụ TP.HCM) hồi cuối tháng 5 được nhân viên ngân hàng (NH) liên lạc để tư vấn tối ưu hóa số tiền gửi đến hạn, nhân tiện nhờ vả chị nhập số điện thoại của họ vào mục "người giới thiệu" trên ứng dụng (app) khi gửi tiết kiệm trực tuyến để đạt KPI. Chưa đầy 1 tuần sau, một nhân viên khác của Vietcombank liên lạc chị N.K cũng với nội dung như vậy.

Có thể thấy, cuộc cạnh tranh huy động vốn giữa các NH ngày càng khốc liệt nên áp lực KPI với nhân viên cũng nóng không kém. Cuối tháng 5, chị Trần Thu (TP.HCM) được nhân viên NH B. báo lãi suất tiết kiệm cho kỳ hạn 6 và 12 tháng ở mức 8,4%/năm, cao hơn lãi suất đã gửi 6 tháng trước đó gần 2%. Thế nhưng ngay sau đó, chị Thu nhận được lời chào mời từ một nhà băng khác về gửi tiết kiệm với lãi suất lên đến 9%/năm. Thấy chị Thu muốn rút tiền đi gửi chỗ khác, nhân viên NH B. năn nỉ: "Em có thể xin thêm lãi suất tiết kiệm tăng lên một chút. Gần cuối tháng mà em bị rút là em không bù lại được ạ".

ẢNH: NGỌC THẮNG

Bước qua tháng 6, mặt bằng lãi suất tiết kiệm chưa có biến động nhiều, dù một số NH giảm nhẹ nhưng đa số vẫn duy trì mức lãi cao. Đơn cử NH số Cake By VPBank tiếp tục tặng thêm lãi suất 1,5% cho khách hàng mới, lãi suất lên 8,7 - 8,9%/năm. NH này đưa ra ví dụ khách hàng gửi 2 tỉ đồng kỳ hạn 12 tháng, có lãi suất 7,4%/năm, số lãi nhận được sau thời hạn gửi là 148 triệu đồng. Riêng mức lãi suất thưởng 1,5% tương đương 30 triệu đồng. Tổng tiền lời sau thời gian gửi là 178 triệu đồng.

Hiệp hội NH VN cho biết lãi suất huy động vốn của các NH trong tuần cuối tháng 5 giảm nhẹ và chững lại ở các kỳ hạn ngắn từ 0,1 - 0,2%/năm tùy theo kỳ hạn. Nhóm Big4 (4 NH thương mại nhà nước: Agribank, BIDV, VietinBank, Vietcombank) có lãi suất dao động từ 2 - 4,75%/năm ở kỳ hạn dưới 6 tháng, từ 6 - 9 tháng từ 3,5 - 6,6%/năm, từ 12 tháng trở lên 5,9%/năm. Khối NH cổ phần vừa và nhỏ duy trì mức lãi suất cạnh tranh hơn, kỳ hạn 6 tháng phổ biến từ 6 - 7%/năm, kỳ hạn 12 tháng có mức lãi suất dao động từ 6,9 - 8%/năm (đối với lãi suất 10%/năm yêu cầu số tiền lớn).

Theo dữ liệu của NHNN, khu vực dân cư gửi tiền vào các nhà băng tính đến cuối tháng 3 lên 10,561 triệu tỉ đồng, tăng thêm 226.000 tỉ đồng, tương ứng 2,19% so với cuối năm 2025. Đây là tháng thứ 3 liên tiếp các NH huy động vốn khu vực dân cư tăng. Lượng tiền gửi dân cư vượt 4,547 triệu tỉ đồng so với lượng tiền gửi của các doanh nghiệp. Bước qua tháng thứ 3, lượng tiền gửi của tổ chức kinh tế tại NH tăng 143.000 tỉ đồng sau 2 tháng sụt giảm trước đó. Dù vậy, các doanh nghiệp gửi tiền vào các nhà băng vẫn ghi nhận mức giảm 166.000 tỉ đồng, xuống 6,014 triệu tỉ đồng, tương đương mức đi xuống 2,69% so với cuối năm 2025. Cuộc đua lãi suất tăng lên từ những tháng cuối năm 2025 và có tốc độ tăng nhanh hơn vào tuần cuối tháng 3, xuất hiện các mức 7 - 8%/năm và duy trì cho đến nay đã thu hút dòng tiền tiết kiệm.

Áp lực thanh khoản

Dù lượng tiền gửi đổ vào các nhà băng vẫn tăng và NHNN cũng triển khai một số giải pháp hỗ trợ thanh khoản nhưng áp lực thanh khoản còn ở mức cao. Trong tháng 5, sau khi kêu gọi các nhà băng giảm lãi suất để hỗ trợ giảm lãi vay, NHNN đã bơm ròng 30.732,83 tỉ đồng ra thị trường qua kênh OMO trong tuần cuối tháng 5. Thực tế, việc bơm vốn ra thị trường qua kênh OMO được thực hiện đều đặn trong suốt tháng 5 và những ngày đầu tháng 6. Tuy nhiên, lãi suất giao dịch của các nhà băng trên thị trường liên NH vẫn tăng nhẹ và duy trì quanh 7%/năm. Cụ thể, ngày 29.5, lãi suất kỳ hạn qua đêm ở mức 6,97%/năm, 1 tuần 7,14%/năm, 2 tuần 7,34%/năm, 1 tháng 7,16%/năm, 3 tháng 7,45%/năm, 6 tháng 7,53%/năm… Doanh số giao dịch tăng vọt ở kỳ hạn qua đêm khi lên 1,09 triệu tỉ đồng, tăng khoảng 200.000 tỉ đồng so với ngày trước đó. Đây là ngày hiếm hoi doanh số kỳ hạn qua đêm vượt 1 triệu tỉ đồng.

Theo phân tích của Công ty CP chứng khoán Rồng Việt (VDSC), áp lực thanh khoản hệ thống NH và xu hướng tăng của lãi suất được dự báo chưa sớm chấm dứt, khi các yếu tố nền tảng vẫn chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt. Tính đến cuối tháng 4, tăng trưởng huy động chỉ đạt 2,2% trong khi tăng trưởng tín dụng đã là 4,4% khi các NH không còn bị hạn chế trần tăng trưởng từ quý 2. Điều này cho thấy khoảng cách giữa huy động và tín dụng tiếp tục bị kéo giãn. Bên cạnh đó, thặng dư ngân sách lũy kế đến hết tháng 4/2026 tiếp tục leo thang lên mức 445.000 tỉ đồng, con số phản ánh tiến độ giải ngân đầu tư công vẫn còn chậm so với kế hoạch, khiến lượng tiền lớn vẫn chưa được luân chuyển trở lại thị trường. "Chúng tôi kỳ vọng áp lực thanh khoản có thể hạ nhiệt đáng kể trong nửa cuối năm 2026 nếu tiến độ giải ngân đầu tư công có sự bứt phá mạnh mẽ hơn. Đây sẽ là tín hiệu quan trọng nhất cần theo dõi để đánh giá thời điểm áp lực chi phí vốn của các NH bắt đầu dịu lại", báo cáo của VDSC cho hay.

Ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo thống kê, ổn định tiền tệ tài chính (NHNN), phân tích: Trong những tháng còn lại của năm tồn tại một số rủi ro, trong đó áp lực đối với hệ thống tài chính NH đang gia tăng khi chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn có xu hướng mở rộng, trong khi tỷ lệ tín dụng/GDP của VN hiện ở mức rất cao so với nhiều quốc gia trong khu vực. Trong bối cảnh đó, dư địa điều hành chính sách tiền tệ không còn nhiều như các giai đoạn trước, đặc biệt khi chính sách tiền tệ đồng thời phải xử lý nhiều mục tiêu như kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an toàn hệ thống. Điều này đặt ra yêu cầu cần phát triển cân bằng hơn giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn, đa dạng hóa các kênh dẫn vốn cho nền kinh tế, giảm dần sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng NH.

Theo ông Nguyễn Phi Lân, NHNN cùng hệ thống các NH sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, thận trọng và phối hợp đồng bộ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý. Còn các NH sẽ phải tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ để giảm chi phí vốn, qua đó phấn đấu duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn tín dụng.